درمان درد در آسیب های نخاعی

درد یکی از شایع ترین علائم در بیماران آسیب های نخاعی است که حتی در بسیاری موارد بیشتر از خود عارضه فلجی ناشی از آسیب نخاعی ، زندگی بیمار را تحت تاثیر قرار می دهد .اگرچه در برخی از بیماران با آسیب نخاعی درد یا وجود ندارد یا آنقدر نیست که زندگی و فعالیت اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار دهد ،همانطور که در ورزشکاران رشته های مختلف پاراالمپیک دیده میشود.

پس آسیب نخاعی همیشه همراه درد نمی باشد و بستگی به عوامل متعدد روحی و روانی و وضعیت خانوادگی و اجتماعی بیمار حتی قبل از ایجاد سانحه دارد، و علی رغم تصور، این درد را می توان به موقع و با کمک یک تیم مجرب چند تخصصی مشتمل بر متخصصان جراحی اعصاب نورولوژیست-بیهوشی- روانپزشکی- داخلی- روانشناسی- مددکار اجتماعی طب مکمل طب فیزیکی .....درمان کرد.
درد در افراد دچار آسیب نخاعی بصورت های مختلف احساس می شود سوزش - تیر کشیدن - برق گرفتگی - سوزن سوزن شدن و گاهی بسته به محل آسیب ( نخاع پشتی یا گردنی ) اسپاسم هم زیر سطح آسیب وجود دارد که خود سبب ایجاد یا تشدید درد می شود .
مکانیسم های مختلفی در ایجاد درد ناشی از آسیب نخاعی ذکر شده است :
از جمله رفع نقش مهاری مغز روی نخاع که در افراد طبیعی وجود دارد .ریشه های اعصاب خودکار ( احشائی ) که عملکرد برخی اعضا نظیر روده ها ،مثانه و تعریق ....را به عهده دارند نیز بدنبال آسیب نخاعی دچار اختلال عملکرد می شوند . به همین علت هر گونه اختلال در تخلیه روده ها یا اختلال عملکرد مثانه (نظیر عفونت ادراری) سبب تشدید درد و اسپاسم میگردد .
از آنجا که رشته های سیستم اعصاب خودکار نقش تنظیمی در فشار خون و ضربان قلب را نیز دارند آسیب به آنها می تواند سبب تغییرات قابل توجه فشار خون درتغییروضعیت (بلند شدن یا خوابیدن) شود .
هدف از درمان
بطور کلی هدف از درمان در همه دردها بهبود کیفیت زندگی از طریق کاهش درد و بالابردن فعالیت های اجتماعی و کیفیت روانشناختی است و از آنجائیکه درد یک پدیده چند وجهی می باشد و عوامل روحی-روانی، خانوادگی، اجتماعی و جسمی، در ایجاد یا تشدید آن موثر هستند وظیفه درمان درد این بیماران بر عهده کلینیک های چند تخصصی قرار می گیرد تا بتوانند تمام عوامل را بررسی کنند و با رسیدن به تشخیص سریع و صحیح ،درمان های مناسب را ارائه دهند .
درمان جسمی*
درمانهای مختلفی جهت کاهش درد این بیماران ارائه شده که در بیماران مختلف پاسخهای متفاوت داشته ، بنابراین، نوع درمان بسته به شرایط هر بیماری می تواند متفاوت باشد ولی به هر حال اولین قدم : درمان دارویی است که عمدتاً درمان ترکیبی توصیه می شود :
1- ضد تشنج ها : مثل گاباپنتین کاربامازپین-پره گابالین(لیریکا)-اکس کاربازپین . دیده شده که این داروها در کنترل درد ناشی از آسیب نخاعی نیز تاثیر خوبی دارند . گاهی لازم است که جهت کنترل درد از دوزهای بالای این داروها استفاده شود که تحت نظر متخصصین هیچ مشکلی برای بیمار ایجاد نمی شود و فرد را وابسته نمی نماید.
2- ضد افسردگی های سه حلقه ای : مثل آمی تریپتیلین و نورتریپتیلین و....مطالعات زیادی نشان داده که این داروها تنها نقش ضد افسردگی ندارند بلکه حتی در دوزهای پائین می توانند راههای طبیعی مهار درد را فعال نموده و بعنوان ضد درد عمل کنند .
3- مسکن ها : مثل مسکن های محیطی بروفن- دیکلوفناک و.....
4- مسکن های مرکزی یا همان داروهای مخدری که بر حسب نیاز بیماران می توان از مخدرهای ضعیف مثل کدئین ترامادول و ... یا مخدرهای قوی تر مثل قرص مورفین یا اکسی کودن و...استفاده کرد . داروهای مخدر اگر با تشخیص صحیح و دوز مناسب و با زمان مناسب تجویز گردند هیچگاه فرد را معتاد نمی کنند .
توجه : داروهای تزریقی عضلانی و وریدی هیچ جایگاهی در درمان درد مزمن ندارند و باید ترجیحاً بصورت خوراکی مصرف شوند .
5- جهت درمان اسپاسم ، داروهای ضد اسپاسم ترجیحاً قرص باکلوفن و یا تیزانیدین....
توجه : قرص باکلوفن نباید به مدت طولانی بیشتر از دوز 30 گرم استفاده شود زیرا عوارض کلیوی بدنبال خواهد داشت
دومین قدم : اگر داروهای فوق تاثیر نداشت و یا بیمار نیاز به دوزهای بیشتری جهت کنترل درد و اسپاسم داشت، بطوری که فرد قادر به تحمل آن از نظر عوارض گوارشی-کلیوی ویا کبدی نباشد می توان از پمپ های داخل نخاعی استفاده کرد .پمپ داخل نخاعی مخزن دارویی کوچکی است که در بدن تعبیه می شود و با داروهای مسکن مخدری یا باکلوفن یا هر دو پر می شود. دارو کم کم از طریق رابط های ظریف به داخل نخاع ( بر حسب دوز مورد نیاز بیمار ) روزانه تزریق می گردد .
برخلاف تصور این روش بسیار مطمئن بوده و عوارض جانبی داروهای خوراکی مخدر را ندارد اعتیاد نمی آورد و نیاز به دفع دارو از طریق کبد یا کلیه ها ندارد بنابراین عوارض گوارشی کبدی کلیوی را بدنبال نخواهد داشت .
درمانهای روانپزشکی و روانشناسی: شامل درمان افسردگی و اضطراب که حتماً باید به موقع تشخیص داده شده و درمان شود .
نکته جالب توجه اینکه خود داروهای ضد افسردگی همانطور که شرح داده شد مکانیسم مهار درد را نیز از خود نشان می دهند .
یکی از مسائل مهم بیماران با آسیب نخاعی علائم اضطرابی ، افسردگی بدنبال یک سانحه یا اصطلاحاً PTSD می باشد اگر فرد نتواند سانحه یا حادثه ای را که با آن روبرو شده است تجزیه تحلیل کرده و در ذهن خود مدیریت نماید دچار آسیب روانپزشکی و روانشناسی میگردد که درمان آن شامل درمان های روانشناسی و روانپزشکی تخصصی است .
یکی دیگر از معضلات مهم در این بیماران مشکلات خواب است که لازم است با همکاری تیم روانشناسی و روانپزشکی اصلاح گردد
وابستگی های داروئی نابجا یکی دیگر از مشکلات این عزیزان است که خواسته یا ناخواسته رخ می دهد وابستگی به بنزودیازپین ها مثل دیازپام-اگزازپام-کلونازپام-آلپرازولام-کلرودیازپوکساید یا داروهای مخدر مثل متادون-پتیدین-کدئین-ترامادول و تریاک
نکته مهم این است که اگر این وابستگی ها به موقع درمان نشوند ممکن است اثرات سوء بیشتری داشته و درمان اصلی بیمار را غیرممکن می کنند زیرا این ترکیبات به محلی که باید داروی اصلی اثر نماید متصل شده و مانع اثر داروی اصلی میگردد
از طرف دیگر بسیاری از مخدرها درمان درد به شمار نمی روند و فقط آستانه درد را کاهش داده و فرد را وابسته (یا اصطلاحاً معتاد) می نماید
درمان وابستگی ناشی از داروها گاهی بسیار مشکل بوده و مستلزم بستری در بخش مربوطه و نیازمند همکاری و خواست خود بیمار می باشد
توجه : بر خلاف تصور داروهای اصلی و کلاسیک درد اغلب اعتیادآور نیستند حتی اگر بیمار آن را مدتهای طولانی استفاده نماید . لازم به ذکر است در صورت نیاز به قطع این داروها این کار باید تحت نظر پزشک تیم چند تخصصی صورت گیرد
درمان روانشناختی *
درمان های روانشناختی جایگاه بسیار مهمی دارند که بر حسب مشکلات به بیمار ارائه می گردند:
این درمانها شامل :
آموزش بهداشت خواب
آموزش آرمیدگی (RELAXATION)
مداخلات خانوادگی و خانواده درمانی
درمانهای شناختی رفتاری
آموزش مهارتهای بین فردی و بین زندگی
.......
درمانهای فیزیکی *
درمانهای طب فیزیکی باید بلافاصله بعد از ایجاد آسیب نخاعی آغاز شود تا عملکرد عضلات تا حد امکان حفظ و تقویت گردد و از آسیب بیشتر جلوگیری بعمل آید
طب مکمل *
بر حسب نیاز و با تشخیص تیم چند تخصصی می توان از تکنیکهای طب مکمل نظیر طب سوزنی و ... بهره مند شد


آدرس مطب : اصفهان خیابان شمس آبادی چهارراه قصر ساختمان قصر نور واحد 305
تلفن : 32240068 - 031

درباره این موضوع مطالب بیشتری بخوانید




نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
درمان درد در آسیب های نخاعی
بیماری های اسکلتی عضلانی
ارتباط بین شانه درد و حمله قلبی
علت گرفتگی عضلات گردن چیست ؟
آیا صداهای گردن طبیعی است
دلایل کمردرد ناگهانی
چاقی و خطرات آن